Dlaczego bursztyn pachnie lasem? Chemia zapachu „złota Bałtyku”

Bursztyn od wieków fascynuje ludzi nie tylko swoim ciepłym blaskiem, ale także delikatnym, żywicznym aromatem, który przywołuje skojarzenia z iglastym lasem, rozgrzaną słońcem korą i żywicą spływającą po pniach drzew. Ten zapach nie jest przypadkiem ani romantyczną metaforą – kryje się za nim bardzo konkretna, niezwykle ciekawa chemia. Dlaczego więc bursztyn pachnie lasem, co dokładnie czuje nasz nos i jak zmienia się woń „złota Bałtyku” na przestrzeni milionów lat? Odpowiedzi na te pytania szukamy, łącząc świat nauki z niezwykłą historią naturalną utrwaloną w każdej bryłce bursztynu.

Skąd w ogóle bierze się zapach bursztynu?

Aby zrozumieć zapach bursztynu, trzeba rozpocząć od jego pochodzenia. Bursztyn bałtycki to skamieniała żywica drzew iglastych, które rosły około 40–50 milionów lat temu. Te dawne lasy, nazywane lasami bursztynodajnymi, pokrywały ogromne obszary dzisiejszej Europy Północnej. Drzewa te wydzielały żywicę jako naturalną ochronę – uszczelniały nią uszkodzenia kory, broniły się przed pasożytami i infekcjami grzybiczymi.

Świeża żywica pachniała intensywnie: igliwiem, korą, czasem cytrusowo, czasem bardziej słodko. Ten aromat był efektem mieszaniny lotnych związków organicznych, przede wszystkim tzw. terpenów. To właśnie terpeny odpowiadają za zapach wielu roślin: od sosny i świerku, przez rozmaryn i lawendę, aż po skórkę cytryny. Zapach lasu iglastego, którym oddychamy podczas spaceru wśród sosen, to w dużej mierze efekt działania tych samych grup związków, które miliony lat temu unosiły się nad pradawnymi drzewami bursztynodajnymi.

Z czasem żywica twardniała, była przykrywana osadami, poddawana działaniu ciśnienia i temperatury. W długotrwałym procesie geologicznym trwającym miliony lat powstawał bursztyn. Wraz z twardnieniem żywicy zmieniała się też jej chemia: część lotnych związków ulotniła się, inne uległy przemianom, a struktura stała się bardziej usieciowana i stabilna. Jednak pewne „pamiątki” po pierwotnym zapachu przetrwały – uwięzione w twardej materii, nadal potrafią uwalniać subtelny aromat, kiedy bursztyn ogrzewamy lub szlifujemy.

Zapach bursztynu, który dziś odbieramy jako leśny, jest więc echem pradawnego lasu: to mieszanina pozostałości dawnych terpenów, produktów ich przemian oraz nowych cząsteczek powstałych w wyniku starzenia. Nasz nos odczytuje tę kompozycję jako znajomą – bo jest bliska woni współczesnej żywicy, choć znacznie łagodniejsza i bardziej „zaokrąglona”.

Chemia zapachu: terpeny, kwasy i ukryty aromat żywicy

Żeby zrozumieć, dlaczego bursztyn pachnie właśnie lasem, warto przyjrzeć się bliżej kilku grupom związków chemicznych, które decydują o jego woni. Kluczową rolę odgrywają wspomniane już terpeny. W świeżej żywicy drzew iglastych dominują głównie monoterpeny i seskwiterpeny – niewielkie, lotne cząsteczki łatwo unoszące się w powietrzu. To one dają intensywny zapach sosny, jodły czy świerku, którym oddychamy w lesie.

Na przestrzeni milionów lat większość tych pierwotnych, łatwo lotnych związków zdążyła się ulotnić lub przekształcić. W bursztynie bałtyckim wciąż jednak odnajdujemy bardziej złożone, mniej lotne produkty tych przemian, które wciąż mają zdolność delikatnego parowania z powierzchni przy ogrzaniu. Wśród nich są m.in. tlenowe pochodne terpenów, które nadają nuty balsamiczne, drzewne, a czasem lekko korzenne. To właśnie te składniki budują charakterystyczny aromat „żywiczny”, który rozpoznajemy jako leśny.

Drugą ważną grupą są kwasy żywiczne i ich pochodne, w tym słynny kwas bursztynowy, od którego pochodzi naukowa nazwa bursztynu – sukcynit. Choć sam kwas bursztynowy jest słabo lotny i praktycznie bezwonny, jego obecność świadczy o głębokich przemianach chemicznych, jakie zaszły w dawnej żywicy. Część związków powstałych z jego udziałem może wpływać na ogólny aromat, nadając mu łagodności i pewnej „okrągłości” w odbiorze.

Zapach bursztynu nie jest jednak prostą sumą pojedynczych molekuł. To raczej subtelna orkiestra wielu związków występujących w śladowych ilościach. Ciekawostką jest, że ludzkie powonienie potrafi wykrywać niektóre aromaty w niezwykle niskich stężeniach, czasem na poziomie części na miliard. Oznacza to, że nawet minimalna ilość jakiegoś terpenu czy produktu jego utleniania może zaważyć na odczuciu zapachu. W efekcie bursztyn pachnie inaczej niż świeża żywica, ale wciąż przywołuje jej obraz.

Chemicy, badając zapach bursztynu za pomocą chromatografii gazowej i spektrometrii mas, odnajdują w nim m.in. ślady związków o aromatach iglastych, balsamicznych, miodowo-drzewnych, a niekiedy lekko dymnych. Nasz mózg składa te nuty w całość i nadaje im etykietę: „las”, „żywica”, „sosna”. To interpretacja silnie zakorzeniona w doświadczeniu – zapach bursztynu jest nam bliski, bo przypomina znane od dzieciństwa wonie natury.

Dlaczego różne bursztyny pachną inaczej?

Jeśli przyjrzymy się bursztynowi z różnych miejsc, szybko zauważymy, że nie każdy pachnie tak samo. Bursztyn bałtycki, dominujący w kolekcjach i biżuterii, ma zwykle delikatny, ciepły, żywiczny aromat. Ale bursztyny z innych regionów świata – na przykład dominikański czy birmański – mogą pachnieć odmiennie: bardziej słodko, owocowo, czasem wręcz kadzidlano. Skąd biorą się te różnice?

Po pierwsze, inne były dawne lasy, z których pochodziły żywice. Drzewa rosnące w ciepłym, wilgotnym klimacie tropikalnym wydzielały nieco inną mieszaninę terpenów niż sosnowe lasy strefy umiarkowanej. Inaczej pachniała więc sama świeża żywica, a więc inny „punkt wyjścia” miała także chemia zapachu przyszłego bursztynu. Po drugie, różne warunki geologiczne – temperatura, ciśnienie, obecność innych minerałów – sprzyjały nieco innym przemianom chemicznym, co po milionach lat przełożyło się na skład i aromat gotowego materiału.

Nawet w obrębie jednego typu bursztynu, na przykład bałtyckiego, pojawiają się różnice zapachowe między poszczególnymi bryłkami. Zależą one m.in. od zawartości wtrąceń (np. kawałków kory, igieł, drobin gleby), stopnia utlenienia powierzchni, domieszki siarki czy żelaza. Starsze, mocno zwietrzałe fragmenty mogą pachnieć słabiej, podczas gdy świeżo odsłonięta wewnętrzna powierzchnia – na przykład po przecięciu kamienia – bywa bardziej intensywna, lekko słodkawa, miodowo-żywiczna.

Na zapach wpływa też sposób ogrzewania. Delikatne ogrzanie w dłoni lub na słońcu uwalnia tylko najłagodniejsze, naturalne wonie. Natomiast silniejsze podgrzanie, na przykład przy obróbce jubilerskiej lub w celach konserwatorskich, powoduje odparowanie większej ilości związków i może wydobyć nuty bardziej dymne, a nawet lekko przypominające palone drewno. W skrajnych przypadkach, gdy bursztyn jest przegrzewany, niektóre związki ulegają rozkładowi, co zmienia zapach w ostrzejszy i mniej przyjemny.

Zauważalne są też różnice między bursztynem naturalnym a modyfikowanym. Bursztyn prasowany, otrzymywany z drobnych odłamków łączonych pod wysokim ciśnieniem i temperaturą, może subtelnie różnić się wonią od bryłek, które zachowały pierwotną strukturę. Dla wprawnego nosa te różnice są wyczuwalne, co bywa dodatkową wskazówką przy ocenie pochodzenia i obróbki materiału.

Zapach bursztynu w praktyce: jak go poczuć i jak o niego dbać?

Bursztyn w postaci biżuteryjnej pachnie zwykle bardzo subtelnie. Aby naprawdę zrozumieć jego aromat, najlepiej wykonać kilka prostych doświadczeń. Pierwsze z nich to delikatne ogrzanie bryłki w dłoni. Po chwili można zbliżyć ją do nosa i spróbować wyczuć ciepły, lekko miodowy, drzewny zapach. U wielu osób budzi on skojarzenia z letnim lasem sosnowym po deszczu lub z nagrzaną słońcem żywicą na pniu drzewa.

Nieco intensywniejsze doznania daje pocieranie bursztynu miękką, suchą tkaniną. Tarcie powoduje lekkie nagrzanie powierzchni i zwiększa parowanie lotnych składników. Uwalnia się wtedy bardziej wyraźna nuta żywiczno-leśna, czasem wzbogacona o delikatny akcent dymny. Trzeba jednak pamiętać, że zbyt energiczne pocieranie może sprzyjać mikrouszkodzeniom powierzchni, dlatego zalecany jest umiar.

Istnieje też tradycyjna metoda „dymna”: nadpalanie drobnego fragmentu bursztynu, aby poczuć intensywną woń. To technika stosowana dawniej m.in. do rozpoznawania bursztynu i odróżniania go od imitacji. Prawdziwy bursztyn podczas żarzenia wydziela charakterystyczny, przyjemny zapach przypominający palone igliwie i kadzidło. Jednak metoda ta jest destrukcyjna i niezalecana w przypadku okazów kolekcjonerskich czy biżuterii – dla celów muzealnych i konserwatorskich stosuje się ją wyłącznie na maleńkich, nieistotnych fragmentach.

Aby zachować delikatny zapach bursztynu jak najdłużej, warto odpowiednio o niego dbać. Bursztyn nie lubi wysokiej temperatury, intensywnego światła słonecznego ani kontaktu z chemikaliami. Substancje te nie tylko matowią jego powierzchnię, ale mogą także przyspieszać utlenianie i degradację powierzchniowych warstw, a tym samym wpływać na uwalnianie zapachowych związków. Najlepsze warunki przechowywania to chłodne, suche miejsce, z dala od źródeł ciepła, w miękkim woreczku lub pudełku wyłożonym tkaniną.

Ciekawostką jest, że intensywny zapach bursztynu można też poczuć podczas obróbki w pracowni jubilerskiej. Szlifowanie i wiercenie kamienia uwalnia chmurkę drobnego pyłu, w którym znajdują się cząsteczki aromatycznych związków. Dla praktyków – bursztynników i snycerzy – ten zapach jest często znakiem rozpoznawczym materiału i bywa określany po prostu jako „zapach pracy”. To zmysłowe doświadczenie, którego nie odda żadne zdjęcie czy opis – trzeba je po prostu poczuć.

Od lasu do kadzidła: kulturowa historia bursztynowego aromatu

Bursztyn był od starożytności ceniony nie tylko jako materiał zdobniczy, ale także jako substancja pachnąca. Jego leśny, żywiczny aromat, wzmacniany podczas palenia, wykorzystywano w praktykach rytualnych, medycynie ludowej i codziennych obyczajach. W wielu kulturach dym z bursztynu uznawano za oczyszczający – miał odpędzać złe duchy, chronić dom, a także sprzyjać relaksowi i medytacji.

W antycznych źródłach znajdziemy opisy palenia bursztynu niczym kadzidła. Dym miał przyjemną, „szlachetną” woń, bardziej subtelną niż ciężkie, żywiczne kadzidła wschodnie, takie jak olibanum czy mirra. W niektórych regionach basenu Morza Bałtyckiego i Morza Północnego bursztyn bywał spalany podczas rytuałów związanych z morzem, podróżą i ochroną żeglarzy. Jego leśny zapach symbolicznie łączył ląd i wodę, naturę i człowieka.

W medycynie tradycyjnej wierzono, że wdychanie dymu z bursztynu pomaga przy problemach z drogami oddechowymi, bólach głowy czy stanach napięcia. Choć współczesna nauka podchodzi do takich twierdzeń z ostrożnością, wiadomo, że część związków obecnych w żywicach iglastych ma działanie antyseptyczne i łagodzące. Subtelny aromat może też działać relaksująco dzięki mechanizmom psychologicznym – przywołując skojarzenia z lasem, spokojem i naturą.

W nowożytności bursztyn zaczął inspirować perfumiarzy. Choć naturalny bursztyn bałtycki jest twardy i nie rozpuszcza się w olejach tak łatwo jak niektóre żywice, jego symboliczny obraz – ciepły, miodowy, drzewny, balsamiczny aromat – stał się punktem odniesienia dla całej rodziny zapachów zwanych „ambrami”. Wiele współczesnych perfum nie zawiera wcale prawdziwego bursztynu, lecz syntetyczne kompozycje naśladujące jego wyobrażony aromat: mieszankę wanilii, labdanum, żywic drzewnych i piżm. To świadectwo siły mitu zapachu bursztynu, który na zawsze zapisał się w kulturze zapachowej.

Również w sztuce sakralnej naszego regionu bursztyn niekiedy odnosił się do idei czystości i modlitwy wznoszącej się ku niebu niczym dym kadzidła. Leśna nuta przypominająca o stworzeniu, naturze i pierwotnym porządku świata stawała się żywą metaforą w homiliach i tekstach mistycznych. Tak jak bryłka bursztynu przechowuje w sobie drobne owady czy fragmenty roślin, tak zapach miał „przechowywać” pamięć pradawnego lasu – boskiego ogrodu natury.

Badania naukowe nad zapachem „złota Bałtyku”

Współczesna nauka dostarcza coraz precyzyjniejszych narzędzi do analizy tego, co przez wieki było odbierane intuicyjnie. Dzięki zaawansowanym metodom analitycznym, takim jak chromatografia gazowa sprzężona ze spektrometrią mas, chemicy mogą dziś rozdzielić skomplikowaną mieszaninę lotnych związków obecnych w bursztynie i zidentyfikować poszczególne składniki odpowiedzialne za jego aromat. To fascynujące połączenie chemii organicznej, geologii i paleobotaniki.

Analizy pokazują, że profil zapachowy bursztynu to nie tylko kwestia terpenów, ale także produktów ich długotrwałego utleniania i polimeryzacji. Odkrywane są nietypowe struktury cząsteczek, które powstają jedynie w specyficznych warunkach geologicznych – wysokiego ciśnienia, ograniczonego dostępu tlenu i wielomilionowego czasu. Te „molekularne skamieniałości” stanowią klucz do rekonstrukcji wyglądu dawnych lasów bursztynodajnych oraz warunków klimatycznych, w jakich rosły drzewa wydzielające żywicę.

Co ciekawe, badania nad lotnymi związkami bursztynu prowadzą też do pytań praktycznych: czy możliwe jest odtworzenie zapachu prehistorycznego lasu? Czy na podstawie chemii aromatu bursztynu da się zrekonstruować woń otoczenia sprzed 40 milionów lat? Pierwsze próby syntetycznych kompozycji „Eoceńskiego Lasu” podejmowane są już przez perfumiarzy współpracujących z naukowcami. To nie tylko artystyczny eksperyment, ale również sposób na popularyzację wiedzy o geologicznej historii Bałtyku.

W muzeach bursztynu, takich jak nasza Manufaktura Bursztynu, zapach staje się coraz częściej elementem narracji wystaw. Zestawienie eksponatów z odpowiednio dobranymi kompozycjami zapachowymi pozwala „przenieść” zwiedzającego do dawnego lasu, ukazać mu drogę żywicy od pnia drzewa, przez spływanie po korze, aż po zakopanie w osadach i przekształcenie w bursztyn. W ten sposób chemia zapachu staje się mostem między nauką a bezpośrednim, zmysłowym doświadczeniem historii naturalnej.

Czy bursztyn naprawdę pachnie lasem, czy to tylko skojarzenie?

Zapach jest jednym z najbardziej subiektywnych zmysłów. To, co jedna osoba opisuje jako „las po deszczu”, druga może nazwać „miodową żywicą”, a trzecia – „ciepłym drewnem”. W przypadku bursztynu niezwykle często powracają jednak właśnie skojarzenia leśne. Czy wynika to z realnego podobieństwa molekularnego do zapachu lasu, czy może z kulturowo utrwalonego wyobrażenia?

Chemicznie rzecz biorąc, odpowiedź jest podwójna. Z jednej strony, bursztyn i świeża żywica drzew iglastych mają wspólnego przodka – są produktem tych samych lub bardzo podobnych organizmów, choć rozdzielonych milionami lat ewolucji. Oba materiały zawierają więc terpeny i ich pochodne, z których wiele ma charakterystyczne, leśne aromaty. Z tego punktu widzenia nasz nos odbiera realne podobieństwo: mózg rozpoznaje znane wzorce zapachowe i kieruje myśl w stronę sosnowego boru czy świerkowego zagajnika.

Z drugiej strony, nasze doświadczenia życiowe i kultura nadają zapachom konkretne znaczenia. Bursztyn, od zawsze kojarzony z wybrzeżem Bałtyku, spacerami po plaży, wiatrem niosącym aromat nadmorskich lasów, zapisał się w pamięci kilku pokoleń właśnie w tym kontekście. Dla mieszkańców regionów nadbałtyckich charakterystyczny zapach bursztynu niemal automatycznie wiąże się z sosnami rosnącymi na wydmach, z ciepłym piaskiem i rozgrzanymi korzeniami drzew. To skojarzenie jest równie silne jak same sygnały chemiczne.

Można więc powiedzieć, że bursztyn pachnie lasem na dwóch poziomach. Na poziomie cząsteczek – dlatego, że zawiera związki blisko spokrewnione z tymi, które unosiły się nad pradawnymi i współczesnymi iglastymi lasami. Na poziomie pamięci i wyobraźni – dlatego, że przez stulecia był częścią bałtyckiego krajobrazu, w którym morze i las tworzą nierozerwalną całość. Gdy zbliżamy bursztyn do nosa, nasz mózg od razu sięga po ten gotowy obraz: cichy szum fal, sosnowy bór i żywica lśniąca na korze.

Dlaczego bursztyn nie pachnie zawsze tak samo intensywnie?

Osoby odwiedzające muzeum bursztynu, oglądające biżuterię czy kolekcje inkluzji, często zadają pytanie: dlaczego jedne bryłki pachną silniej, a inne prawie wcale? Dlaczego zapach, tak wyraziście opisany w literaturze, bywa w rzeczywistości ledwie wyczuwalny? Odpowiedź kryje się w naturze lotnych związków zapachowych i w długiej historii geologicznej „złota Bałtyku”.

Lotne związki aromatyczne z definicji dążą do ulotnienia się. W świeżej żywicy jest ich dużo, ale z każdym rokiem, dekadą i stuleciem część z nich opuszcza materiał, rozpraszając się w otoczeniu. Bursztyn, który liczy miliony lat, zachował już tylko niewielką część pierwotnego bogactwa aromatu. Do tego dochodzi wpływ czasu, światła, wilgoci i temperatury na konkretną bryłkę – okazy długo przechowywane w suchych, stabilnych warunkach często pachną subtelniej niż te, które niedawno zostały wydobyte z osadów lub morza i jeszcze „oddają” resztki lotnych cząsteczek.

Istotną rolę odgrywa także powierzchnia. Zewnętrzna warstwa bursztynu bywa zwietrzała, utleniona, pokryta patyną lub nalotem mineralnym. Ta warstwa może działać jak bariera utrudniająca wydostawanie się związków zapachowych. Dopiero po jej usunięciu – na przykład w trakcie szlifowania lub polerowania – odsłania się świeższy materiał, który pachnie wyraźniej. To jeden z powodów, dla których bursztyn w pracowni jubilerskiej zdaje się „żywszy” aromatycznie niż ten od dawna spoczywający w gablocie muzealnej.

Nie można też zapominać o indywidualnej wrażliwości węchowej. Ludzie bardzo różnią się zdolnością rozpoznawania subtelnych aromatów. Dla jednych bursztyn będzie pachniał intensywnie leśną żywicą, inni wyczują jedynie lekką, ciepłą nutę, a jeszcze inni powiedzą, że „nic nie czuć”. Z wiekiem wrażliwość węchu często słabnie, a przebyte infekcje, alergie czy ekspozycja na silne zapachy mogą ją dodatkowo zmieniać. To, co dla bursztynników i muzealników jest wyrazistym, znajomym aromatem, dla nieprzygotowanego nosa bywa ledwie muśnięciem wspomnienia lasu.

Zapach bursztynu w Manufakturze Bursztynu – doświadczenie dla zmysłów

W przestrzeni muzealnej zapach bursztynu staje się ważnym elementem opowieści, którą chcemy przekazać odwiedzającym. W Manufakturze Bursztynu dbamy o to, aby kontakt z „złotem Bałtyku” był nie tylko wizualny, ale też dotykowy i zmysłowy. Oglądając inkluzje, śledząc szlak bursztynowy na mapach czy poznając techniki obróbki, goście mają okazję także… poczuć bursztyn.

W wybranych częściach ekspozycji udostępniamy bryłki bursztynu przeznaczone specjalnie do wąchania i dotykania. Dzięki temu można samodzielnie doświadczyć jego ciepła, faktury i zapachu. Opisujemy, jak najlepiej to zrobić: ogrzać w dłoni, zbliżyć do nosa, poszukać w pamięci skojarzeń. Często w tym momencie pojawia się uśmiech i spontaniczne komentarze: „las!”, „sosna!”, „wakacje nad morzem!”. Te reakcje pokazują, że chemia zapachu bursztynu idealnie splata się z emocjami i wspomnieniami.

W naszej pracowni można też – w bezpiecznych warunkach – zobaczyć, jak powstaje biżuteria bursztynowa i jak pachnie bursztyn podczas szlifowania. Dla wielu osób to pierwsze zetknięcie z bardziej intensywnym aromatem „złota Bałtyku”. Uczymy przy tym szacunku do materiału: pokazujemy, że nadpalanie czy nadmierne nagrzewanie potrafi zniszczyć zarówno zapach, jak i strukturę kamienia. Zamiast tego proponujemy metody łagodne, oparte na cierpliwości, które pozwalają cieszyć się naturalnym aromatem możliwie długo.

Zapach staje się więc częścią edukacji muzealnej. Opowiada o dawnych lasach, o długiej podróży żywicy do postaci bursztynu, o warsztacie rzemieślnika i o naszym własnym dziedzictwie kulturowym związanym z Bałtykiem. Dzięki niemu bursztyn przestaje być tylko pięknym, statycznym obiektem za szkłem. Staje się żywą historią, którą można zobaczyć, dotknąć i powąchać – historią lasu zamkniętego w kamieniu.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o zapach bursztynu

Czy każdy bursztyn pachnie tak samo?
Nie. Zapach bursztynu zależy od jego pochodzenia, wieku, warunków przechowywania oraz sposobu obróbki. Bursztyn bałtycki zwykle pachnie łagodnie, leśnie i żywicznie, natomiast bursztyny z innych regionów mogą mieć nuty bardziej słodkie, kadzidlane lub owocowe. Nawet w obrębie jednego złoża poszczególne bryłki różnią się intensywnością aromatu.

Czy po zapachu można rozpoznać prawdziwy bursztyn?
Zapach jest pomocną wskazówką, ale nie daje stuprocentowej pewności. Prawdziwy bursztyn przy podgrzaniu lub nadpaleniu pachnie jak palone igliwie, ciepła żywica i drewno. Wiele imitacji z tworzyw sztucznych ma ostrą, chemiczną woń plastiku. Mimo to do pewnej identyfikacji stosuje się również inne metody: test solny, obserwację w świetle UV czy badania laboratoryjne.

Czy bursztyn można wykorzystać w perfumach?
Naturalny bursztyn bałtycki jest trudny do klasycznej ekstrakcji perfumeryjnej, dlatego rzadko używa się go wprost jako składnika kompozycji. Jednak jego wyobrażony aromat – ciepły, miodowo-drzewny, żywiczny – stał się inspiracją dla całej rodziny zapachów określanych mianem „ambra”. Tworzy się je z żywic, olejków i substancji syntetycznych, naśladujących bursztynowy charakter.

Czy zapach bursztynu może z czasem zniknąć?
Tak, przynajmniej częściowo. Związki odpowiedzialne za aromat są lotne i z biegiem czasu stopniowo się ulatniają. Na tempo tego procesu wpływa temperatura, światło, wilgotność oraz częstotliwość ogrzewania bursztynu. W sprzyjających warunkach delikatny zapach może utrzymywać się bardzo długo, ale zwykle z wiekiem staje się coraz subtelniejszy i trudniejszy do wychwycenia.

Czy wdychanie dymu z bursztynu jest bezpieczne?
Dawniej dym z bursztynu stosowano w rytuałach i medycynie ludowej, ale współcześnie nie zaleca się jego regularnego wdychania. Podczas spalania powstają różne produkty rozkładu organicznego, które – jak każdy dym – mogą podrażniać drogi oddechowe. Lepiej traktować palenie bursztynu jako ciekawostkę historyczną, a nie praktykę do naśladowania na co dzień.